۸ دقیقه
پوسیدگی-دندان

پوسیدگی دندان

آنچه می خوانید...

در یک تعریف کلی، پوسیدگی در واقع عفونت بافت سخت بدن می باشد. به طور مثال وقتی ما عفونت را در لوزه ها به صورت تورم و قرمزی داریم با دارو برطرف می شود ولی وقتی از عفونت بافت سخت بدن صحبت می کنیم یعنی این عفونت بافت محکم و سختی مانند مینا یا عاج را از بین می برد و اتفاقی غیر قابل برگشت رخ می دهد. بنابراین پوسیدگی دندان غیر قابل برگشت است و نیاز است در این صورت به کمک مواد دیگر دندان را ترمیم کنیم. همچنین این عفونت مسری نیز می باشد؛ یعنی از یک دندان به دندانی دیگر حتی سایر ارگان های بدن مانند دستگاه گوارش سرایت می کند به طوری که ثابت شده التهابات عروقی مربوط به قلب با کاهش التهابات دهانی کاهش می یابد. مثلا شخصی که افتادگی دریچه میترال قلب دارد قبل از انجام کارهای دندانپزشکی که همراه با خونریزی هستند مانند جرمگیری دندان حتما باید قبل از آن آنتی بیوتیک مصرف کند. دلیل این کار این است که انتقال باکتری که از سمت خون به قلب وارد می شود باعث بروز ناراحتی در دریچه قلب نشود.

پوسیدگی-دندان
پوسیدگی-دندان

ساختار دندان ها

ساختار دندان متشکل از بخش های زیر می باشد:

  •    لایه اول مینا است که قوی ترین ماده دندان می باشد و حدود 98 درصد آن از مواد معدنی تشکیل شده است. تخریب مینای دندان بسیار کند است.
  •   لایه بعدی عاج دندان است که پس از تخریب مینای دندان، عاج دچار تخریب می شود. سرعت تخریب آن بسیار بیشتر از مینای دندان است چون ساختار معدنی آن در حدود 70 درصد و کمتر از مینا است واصطلاحا گفته می شود در اثر پوسیدگی حالت منشوری پیدا می کند.
پوسیدگی دندان
پوسیدگی دندان

علت پوسیدگی دندان

در ابتدای پوسیدگی دندان نقاط سفید رنگی در طوق دندان یا بخش هایی که در حال پوسیده شدن است رخ می دهد. پوسیدگی ممکن است باعث بروز حساسیت در دندان ها شود. این پوسیدگی در لایه اول دندان است که در صورت رعایت نکردن بهداشت دهانی قابل برگشت است.

اما چگونه این اتفاق رخ می دهد؟ بزاق دهان فوق اشباع از یون های کلسیم و فسفات می باشد. یعنی ساختار منشور مینایی هم از این یون ها پر است و با بهداشت خوب این یون ها وارد مینا شده و می توانند منشور مینایی را دوباره بازسازی کنند. در غیر این صورت با وجود پلاک میکروبی روی دندان ها و عدم بهداشت این اتفاق نمی افتد و پوسیدگی عمیق تر می شود.

از دیگر علل پوسیدگی دندان می توان موارد زیر را نام برد:

  • برخی بیماری های خاص
  • بهداشت ضعیف دندان و دهان
  • کاهش بزاق دهان
  • سندروم خشکی دهان
  • تشکیل پلاک و سفت شدن آن
  • مصرف مواد غذایی اسیدی، گاز دار و یا بسیار شیرین
  • مصرف برخی داروهای خاص
  • بیماری دیابت
  • استعمال دخانیات و استفاده از مواد مخدر جویدنی
دکتر مجتبی صفار هرندی دندانپزشک زیبایی در میرداماد در ارائه خدمات دندانپزشکی زیبایی مانند لمینیت دندان، کامپوزیت دندان، بلیچینگ دندان و درمان هایی مانند درمان حفره دندان یا ترمیم دندان تبحر بالایی داررند . جهت تعیین وقت با ایشان می توانید با شماره های 026705028-26705018 تماس حاصل فرمایید. همچنین برای مشاهده نمونه کارهای ایشان می توانید به اینستاگرام ایشان مراجعه کنید.

محل شایع پوسیدگی دندان

لازم است بدانید که پوسیدگی دندان تمامی سطح دندان را در بر نمی گیرد. لازم به ذکر است که برخی از نواحی سطح دندان به دلیل وضیت خاص به این مشکل مبتلا می شود. در ادامه درباره این سطوح بیشتر می خوانیم:

شیارهای سطح جونده

سطح جونده دندان های آسیا دارای شیارهای باریک و عمیقی هستند. این شیار ها برای رشد و زندگی میکروب ها محیط مناسبی محسوب می شوند. به همین خاطر دندان ها از این محل دچار پوسیدگی می گردند. این اتفاق بیشتر در مورد دندان های آسیا رخ می دهد.

ناحیه اتصال دندان با لثه  

احتمال تجمع میکروب ها در این ناحیه زیاد است و اغلب بیماری های لثه به همین خاطر به وجود می آید.

نشانه های پوسیدگی دندان

پوسیدگی دندان دارای علائم مشخصی است که اغلب افراد با آن ها آشنایی دارند. برخی از این علائم از همان شروع پوسیدگی مشخص هستند اما برخی دیگر با گذشت زمان خود را نشان می دهند.

از مهم ترین این علائم می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • درد دندان: درد دندانی که به صورت ممتد و باعث آزار بیمار باشد می تواند از علائم شروع پوسیدگی دندان به شمار آید.
  • بوی بد دهان: پوسیدگی و عفونت دندان می تواند موجب بروز بوی بد دهان شود.
  • حساسیت دندان: تحلیل رفتن مینای دندان و نمایان شدن لایه زیرین آن می تواند درد را بیشتر کند.
  • ایجاد لکه: یکی دیگر از علائم پوسیدگی دندان ایجاد لکه هایی به رنگ خاکستری، قهوه ای، مشکی و یا دیگر رنگ های تیره است.
  • مزه نامطلوب: ایجاد مزه نامطلوع و نامطلوب می تواند از عوارض این عارضه باشد.
  • ایجاد سوراخ: بر روی سطح دندان ها ممکن است سوراخ های ریز و درشت نمایان شود.
  • عفونت: بروز عفونت در بافت لثه یا بافت نرم داخل دندان. این مشکل می تواند به صورت آبسه و کیست در فرد نمایان شود.

آشنایی با طبقه بندی ها یا انواع کلاس پوسیدگی دندان

دندان پزشکان برای پوسیدگی دندان از یک سیستم طبقه بندی استفاده می کنند. علت این طبقه بندی، انتخاب درمان و روش های ترمیمی مناسب بر اساس محل و شدت پوسیدگی است. در ادامه با این 6 کلاس آشنا می شویم:

  • پوسیدگی کلاس 1: این نوع پوسیدگی مرتبط با سطوح جونده دندان های خلفی است.
  • پوسیدگی کلاس 2: این نوع پوسیدگی مرتبط با سطوح ما بین دندان های خلفی است.
  • پوسیدگی کلاس 3: این نوع پوسیدگی مرتبط با سطوح مابین دندان های قدامی است.
  • پوسیدگی کلاس 4: این نوع پوسیدگی مرتبط با سطوح مابین دندان های قدامی است اما به شرطی که پوسیدگی به نوک دندان رسیده باشد.
  • پوسیدگی کلاس 5: این پوسیدگی در بخش گردن دندان یا طوق دندانی رخ می دهد.
  • پوسیدگی کلاس 6: این پوسیدگی در یکی از لبه ها و نوک دندان ها رخ می دهد.

چگونه می توان از گسترش یا حتی آغاز پوسیدگی دندان پیشگیری کرد؟ 

با رعایت نکات زیر می توان از گسترش و یا حتی آغاز پوسیدگی دندان ها پیشگیری کنیم.

  • مسواک زدن به صورت روزانه: استفاده از مسواک روزی 2 بار به مدت 2 دقیقه ضروری است.
  • استفاده از نخ دندان برای پیشگیری از پوسیدگی دندان در سطوح طرفی و بین دندانی به منظور پیشگیری از پوسیدگی دندان بسیار موثر است.
  • کاهش مصرف بیش از حد شیرینی جات و مواد قندی و اسیدی
  • چکاپ دندان ها توسط دندان دندان پزشک به صورت منظم
  • استفاده از خمیر دندان مناسب که حاوی فلوراید باشد، می تواند مانع از گسترش پوسیدگی دندان شود.
  • استفاده از دهان شویه ها موجب کاهش اسیدیته داخل دهان و تقویت مینای دندان می شود.
  • درمان مشکلات و بیماری های مرتبط با پوسیدگی دندان
  • عدم مصرف داروهای خاص که موجب آسیب دندان می شوند.

درمان پوسیدگی دندان

روش های درمانی پوسیدگی دندان ها با توجه به میزان شدت و گسترش آن ها انتخاب می شوند. در ادامه به چند روش درمانی برای پوسیدگی دندان ها می پردازیم:

پر کردن دندان

هنگامی که پوسیدگی دندان خیلی گسترش پیدا نکرده باشد، دندان پزشکان از روش استاندارد برای درمان خرابی دندان استفاده می کنند. یکی از این روش ها پرکردن است. نحوه انجام این روش به این صورت است که دندان پزشکان ابتدا بخشی از دندان را که پوسیده شده است را با مته بر می دارند و یک ماده ترمیمی مانند آلیاژ نقره، طلا یا سرامیک جایگزین می کنند.

روکش

اگر سطح باقیمانده از دندان بر اثر گسترش پوسیدگی محدود شده باشد، می توان از روش روکش استفاده کرد. در صورت استفاده از این روش ابتدا ناحیه پوسیده یا ضعیف شده برداشته و بر روی سطح باقیمانده دندان روکش قرار می گیرد. جنس این روکش ها اغلب از طلا، سرامیک یا سرامیک متصل به فلز است.

عصب کشی

در صورت از بین رفتن عصب یا مغز دندان بر اثر پوسیدگی می توان از روش عصب کشی استفاده کرد. نحوه انجام این روش به گونه ای است که اعصاب، رگ های خونی و بافت ها با قسمت های پوسیده برداشته می شوند. سپس دندانپزشکان ریشه ها را با یک ماده مسدود کننده پر می کنند. با توجه به تشخیص پزشک و خواست بیمار می توان بر روی دندان روکش قرار داد.

کشیدن دندان

اگر میزان گسترش و شدت پوسیدگی دندان زیاد باشد با توجه به تشخیص پزشک، بیمار مجبور به کشیدن آن می شود. در صورت کشیدن دندان می توان از روش های جایگزینی مانند بریج، ایمپلنت یا دندان مصنوعی استفاده کرد.

همچنین دکتر مجتبی صفارهرندی دندانپزشک زیبایی توصیه می کنند برای دندان های خلفی از آمالگام استفاده شود؛ زیرا هم دندانپزشک شکل آناتومی دندان را راحت تر ایجاد می کند و هم ماندگاری بیشتری دارد.

آیا پوسیدگی دندان برگشت پذیر است؟

در حالت کلی درمان های دندانی دارای طول عمر مشخصی هستند و این طول عمر بسته به نحوه مراقبت از دندان ها متفاوت می باشد. معمولا بین 7 تا 10 سال درمان های دندان باید تکرار شوند.

نتیجه گیری

در این مقاله به بررسی پوسیدگی دندان ها و روش های درمان آن اشاره کردیم. همچنین برای جلوگیری از پوسیدگی دندان ها توصیه می شود به صورت حرکت جارویی از روی لثه ها تا پایین دندان ها مسواک زده شود؛ زیرا این روش باعث خروج جرم ها و پلاک های دندانی می شود و حداقل به مدت 3 دقیقه مسواک زدن را ادامه دهید.

صفار هرندی

دکتر مجتبی صفار هرندی

دکتر مجتبی صفار هرندی،ایشان متولد 1353 در تهران هستند.ایشان تحصیلات متوسطه خود را در دبیرستان البرز تهران گذرانده اند و سال 79 از دانشگاه سراسری ایران فارغ التحصیل شده اند. شروع فعالیت حرفه ای خود را از سال 1383 در تهران، با راه اندازی 2 کلینیک تخصصی و فوق تخصصی دندانپزشکی بطور شبانه روزی بنام های سیرنا و کلینیک دکتر هرندی و یک مطب تخصصی بنام خودشان با انجام کلیه خدمات ارتودنسی، لامینیت و جراحی زیبایی دندان و … شروع کردند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *